HKG

Historische Kring Glanerbrug

Geschiedenis van het LO in Glanerbrug ( Deel 3)

School G 111. Schipholtschool / Albert Schweitzerschool

In verband met de steeds toenemende woningbouw in de gemeente Lonneker, werd in het najaar van 1912 de behoefte gevoeld aan meerdere schoolruimte. De gemeenteraad besloot op 24 februari 1913 het getal der openbare lagere scholen in de gemeente uit te breiden met drie. Een daarvan zou worden aan de Veenweg ( later Schipholtstraat ) te Glanerbrug. De aanbesteding voor de bouw van een schoolgebouw van drie lokalen en onderwijzerswoning aan de Veenweg te Glanerbrug werd gehouden op 27 januari 1914. De bouw van de school werd gegund aan de aannemers J. van den Graven en G. Bulter te Lonneker voor 12.983 gulden. De bouw van de onderwijzerswoning aan J.M. en J. Punte, aannemers te Enschede voor 5.394 gulden. De school aan de Veenweg, later Schipholtstraat, werd op 1 juli 1914 geopend.

 

In 1931 rezen er verschillende problemen ten aanzien van het onderbrengen van het groeiende aantal leerlingen in de slechts uit drie lokalen bestaande school. Een deel van de leerlingen werd ondergebracht in houten noodlokalen welke geplaatst waren bij school G1 aan de Rijksweg. Verontruste ouders wenden zich dan ook tot de gemeenteraad met het verzoek School G111 uit te breiden. Door het voortdurende tekort aan lokaalruimte in Glanerbrug gebeurde het, dat elk jaar de kinderen van de ene school naar de andere werden overgeplaatst en kinderen vaak drie of vier keer van school verwisselden. Uiteraard moest het onderwijs daaronder lijden. De bezorgdheid van ouders was zelfs zo groot, dat zij hun kinderen naar de bijzondere school stuurden om zo verzekerd te zijn van goede en hygiënisch in gerichte lokalen.

Het gemeentebestuur moest kiezen uit de mogelijkheden school 1 te verbeteren en school 111 uit te breiden of beide scholen te combineren in een nieuw te stichten dubbel schoolgebouw op een daarvoor geschikte plaats. De Commissie van Toezicht op het Lager Onderwijs adviseerde een grondige verbetering van school G1 of een geheel nieuwe zeven-klassige school ter vervanging van school G1 te bouwen en school G111 uit te breiden met ten minste twee lokalen, zodat de gehele schoolbevolking in het eigen school gebouw kon worden ondergebracht. Ook de Ambtelijke Vereniging van Schoolhoofden te Lonneker kwam met een advies van dezelfde strekking. Zij adviseerden zelfs School G111 uit te breiden tot zes lokalen, doch voor alles zorg te dragen dat de rust onder de schoolbevolking in Glanerbrug terug zou keren.

Uiteindelijk werd besloten om een bestaande noodschool van het Stevenfenne te verplaatsen naar Glanerbrug naast school G111 aan de Schipholstraat. De aanbesteding hiervoor vond plaats op 27 februari 1932. De aannemer J. Bergsma verplaatste de noodschool voor 589 gulden.

Bij de samenvoeging van Enschede en Lonneker op 1 mei 1934 ging de school over naar de gemeente Enschede. School G111 aan de Schipholstraat 165 kreeg in 1940 de naam Schipholtschool. Bij besluit van de burgemeester van 9 juli 1943 werd de openbare lagere Schipholtschool met ingang van 17 augustus 1943 opgeheven. Op dezelfde datum werd echter, eveneens onder de naam Schipholtschool, een school voor voortgezet gewoon lager onderwijs ( VGLO ) opgericht. Dit onderwijs biedt als eindonderwijs in het algemeen weinig extra vooruitzichten.

In 1948 werden twee leslokalen ingericht tot gymnastieklokaal. In 1953 werd het schoolgebouw geheel gerestaureerd. Na de aanbesteding op 7 oktober 1953 werd het werk gegund aan H.J. Everink voor 45.936 gulden. Op 10 november 1954 werd de gerestaureerde V.G.L.O. school geopend. De raad besloot op 24 januari 1955 de naam van de Schipholtschool te wijzigen in Albert Schweitzerschool. Bij de invoering van de Mammoetwet van 1 augustus 1968 werd het V.G.L.O. omgezet in een school voor L.A.V.O (lager algemeen voortgezet onderwijs) Voorloper van het LBO ( lager beroeps onderwijs). Sedert 1974 maakt de school deel uit van de gemeentelijke Scholengemeenschap “De Marke”.

Schoolhoofden waren:

J.H. Buter                 van  1914 - 1920                                                                        

  1. Houwen van   1920 - 1926
  2. Schierbeek van   1926 - 1929
  3. J. Minkjan van   1931- 1934
  4. Dalstra van   1935- 1943
  5. Boswinkel van  1943 – 1947
  6. Klinkert van   1948 - 1950

H.F. Last                   van  1950 - 1975

Vestigingsleiders: H.F. Last, E. Laarhuis, D. Mensert, F. Mater.

 

Schoolgebouwen en schoolnamen:

School G 111- Schipholstraat 165             1914-1940

Schipholschool                                            idem                 1940-1943

Schipholtschool ( v.g.l.o. )   idem               1943-1950

Albert Schweitzerschool       idem               1955- 1990

De school heeft lange tijd leegstaan, nu is er een sportschool in gevestigd.

Bronvermelding. Openbare Lagere scholen in Enschede & Lonneker 1645-1985 T. Wiegman / SV Sportlust 75 jaar / 100 jaar Muziekvereniging Wilhelmina/Glanerbrug info/ HKG Glanerbrug.

 

 

 

Geschiedenis van het LO in Glanerbrug ( Deel 2)

 

School G 11. Dolphiaschool

De bouwkundige stukken voor de stichting van een nieuwe school aan de Gronauseweg tussen Dolphia en Glanerbrug werden in de raadsvergadering van 4 april 1910 goedgekeurd. Op 19 augustus 1910 kon de aanbesteding worden gehouden voor de bouw van een school van drie lokalen met gang en bijbouw.

1 22 9 1910 Tubantia Toestemming bouw G11

2 15 2 1912 Tubantia Bouwschool G11

De bouw van deze school G11 werd gegund aan J.W Horstman en J. Schildmeijer, aannemers te Enschede voor 12.183 gulden,--. Door genoemde aannemers werd tevens een onderwijzerswoning bij de school gebouwd waarop was ingeschreven voor 5.700 gulden. De nieuwbouw werd op 16 januari 1911 geopend. In 1912 werd de school uitgebreid met drie lokalen waardoor een zes- klassige school ontstond. De aanbesteding voor deze uitbreiding werd gehouden op 22 februari 1912. Het werk werd gegund aan H.A. ten Thij, aannemer te Enschede voor 7.174 gulden.

3 27 2 1912 Tubantia Uitbreiding G11

Bij de samenvoeging van Enschede en Lonneker op 1 mei 1934 ging de school over naar de gemeente Enschede. School G11 aan de Rijksweg 418, in 1966 gewijzigd in Gronausestraat 827, werd in 1940 de Dolphiaschool. In 1954 werd besloten tot een algehele restauratie en verbouwing van de school. De raad verleende daarvoor een krediet van 79.570 gulden. Om de restauratie vlot te trekken werd het onderwijs tijdelijk verplaatst naar een ander gebouw. De aanbesteding voor de restauratie en verbouw werd gehouden op 4 maart 1955. Het werk werd uitgevoerd door de aannemers Tiecke en Spijker te Enschede.

foto 1 dolphiaschool

Op 9 december 1955 kon de vernieuwde Dolphiaschool officieel in gebruik worden genomen. In het schooljaar 1965-1966 lag het aantal leerlingen van de Dolphiaschool beneden het wettelijk vereiste aantal van 125. Op grond hiervan zou moeten worden besloten tot opheffing van de school. Zover is het echter niet gekomen. De raad besloot op 20 december 1965 de instandhouding van de school te vorderen. Dit besluit werd door Gedeputeerde Staten van de provincie Overijssel op 7 februari 1966 goed gekeurd. Dezelfde procedure herhaalde zich in 1971-1972 en 1973. In de school waren 5 klassen gewoon lager onderwijs en 2 klassen kleuteronderwijs gevestigd.

foto 2 dolphiaschool

Na bezoek van de geneeskundig inspecteur van de volksgezondheid voor Overijssel in maart 1976, waarbij geconcludeerd werd, dat de algemene toestand van het schoolgebouw van dien aard was, dat renovatie of vervanging was aan te bevelen, werd besloten tot het bouwen van een nieuwe school. Het ontwerp voor een vijf- lokalig schoolgebouw werd in 1978 goedgekeurd. De aan besteding werd gehouden op 24 april 1979. De bouwkundige werkzaamheden werden gegund aan het aannemersbedrijf Bramer B.V. te Vriezenveen, het glas-en schilderwerk aan het schildersbedrijf Kempers B.V. te Enschede, de centrale verwarmingsinstallatie aan Heringa en Wuthrich te Enschede en de electriciteitsinstalatie aan het elektrotechnisch installatiebedrijf Timmerman B.V. te Enschede. De totale kosten werden beraamd op 1.261.250 gulden.

Tijdens de nieuwbouw werden de leerlingen ondergebracht in het schoolgebouw Kerkstraat 20 te Glanerbrug. Hiervoor werd een speciale vervoersregeling getroffen. Het oude schoolgebouw uit 1911 werd in 1979 gesloopt. De nieuwe school werd in juni 1980 geopend op de plaats waar de oude school heeft gestaan.

foto 3 gerardusschool

1980 dolphiaschool472

 

Schoolhoofden waren:

  1. Bruin van  1911 - 1915
  2. Bonga van   1915 - 1938
  3. Bron van   1938 - 1943
  4. Dalstra van   1943 - 1953

H.G.C. Hofman      van  1953 - 1973

H.P. Oudshoorn     van   1973 - 1985

Schoolgebouwen en schoolnamen:

School G 11-Gronauseweg           1911 - 1936

School G 11-Rijksweg 418             1936 - 1940

Dolphiaschool, Rijksweg 418     1940 - 1980

Nieuwe Dolphiaschool                                    1980 - 1985

vanaf 1966 Gronausestraat 827

Kleuteronderwijs Het Dolfijntje

De kleuterschool in de wijk Dolphia is ontstaan uit de in 1948 gevormde kleuterklas van de vereniging Volksonderwijs in de openbare lagere Dolphiaschool. Op 1 januari 1951 werd deze klas toegevoegd aan het openbaar kleuteronderwijs. Op 1 augustus 1956 was de kleuterklas een dependance van de kleuterschool De Zonnebloem. Op 1 augustus 1974 ging deze dependance over naar kleuterschool Bruintje Beer.

Bij raadsbesluit van 13 december 1976 werd voorgesteld een zelfstandige kleuterschool voor de wijk Dolphia te stichten. Daartoe werd een verzoek gericht aan H.M. de Koningin om het minimum aantal kleuters voor een te stichten openbare kleuterschool in deze wijk te stellen op 20. Bij Koninklijk Besluit van 13 november 1978 werd aan dit verzoek voldaan en kon tot stichting van de kleuterschool worden overgegaan. De raad besloot daartoe op 15 januari 1979. Met ingang van 1 maart 1979 kreeg Dolphia een zelfstandige kleuterschool. De school kreeg de naam “Kleuterschool Dolfijntje”.

foto 5 kleuterschool dolphia

foto 6 kleuterschool dolphia

In verband met de bouw van een nieuwe school voor zowel het lager en het kleuteronderwijs, kreeg Dolfijntje tijdelijk de beschikking over twee op het schoolterrein staande houten schoollokalen. Na het gereedkomen van het nieuwe schoolgebouw 1n 1980 duurde het tot 1 februari 1981, voordat de kleuterschool haar afdeling van de nieuwbouw kon betrekken. Op 1 augustus 1985 werd de kleuterschool opgenomen in de “Openbare Basisschool Dolphia”.

Hoofdleidster en schoolleider

Mevr. W. Th. Icking                                      1979 -1984                                                                                                                                      H.P. Oudshoorn (schoolleider) 1984 - 1985

 

Bronvermelding. Openbare Lagere scholen in Enschede & Lonneker 1645-1985 T. Wiegman / SV Sportlust 75 jaar / 100 jaar Muziekvereniging Wilhelmina/Glanerbrug info/ HKG Glanerbrug / Dagblad Tubantia

Geschiedenis van het LO in Glanerbrug ( Deel 1)

School G.

Na de grenswijziging op 1 januari 1884 moest van het plan om een nieuwe school te bouwen op het Hoog en Droog in Enschede worden afgezien. Hiervoor in de plaats werd een school gebouwd aan de Rijksweg 91 te Glanerbrug. 

De aanbesteding voor de bouw van een school met één lokaal en een onderwijzerswoning werd gehouden op 8 april 1884. De bouw van de school werd gegund aan W. Reijgers en J.H. Varvik, aannemers te Enschede voor 2.837 gulden en voor de onderwijzerswoning aan dezelfde aannemers voor 2.567 . 

Het kleine schooltje werd in 1894 uitgebreid met een tweede lokaal. Na aanbesteding op 24 april 1894 werd de bouw en verbouw van de school gegund aan Jan Schreurs, aannemer te Enschede voor 3.747 gulden.

In 1898 werd de school uitgebreid met twee lokalen. De aanbesteding vond plaats op 4 januari 1898. Het werk werd gegund aan Jannes Boers, timmerman te Glanerbrug voor 4.452 gulden.

De intussen tot vier lokalen uitgegroeide school werd in 1900 wederom uitgebreid. Er werden nog vier lokalen aan het bestaande schoolgebouw toegevoegd. De aanbesteding voor deze grote uitbreiding werd gehouden op 6 maart 1900. De laagste inschrijvers waren Hendrikus Mastenbroek en Wilhelm Hartmann, aannemers te Enschede, aan hen werd het werk gegund voor 9.000 gulden.

In 1904 werd een nieuwe school gebouwd aan de Schoolstraat 1 te Glanerbrug achter de bestaande school. De nieuwe school werd eerst gebruikt als dependance van school G. Bij de bouw van de nieuwe school aan de Rijksweg 418, de later genoemde Dolphiaschool. In 1910 kreeg de school de naam G1 en de nieuwe school werd G11.

Bij besluit van de gemeenteraad in 1929 werd de school G1 gesplitst in School G1 aan de Rijksweg 91 en school 1V Schoolstraat 1. Het schoolgebouw aan de Schoolstraat werd in 1930 overgedragen aan de Vereniging voor Christelijk onderwijs.

School G1 aan de Rijksweg 91 kreeg in 1940 de naam Glanerbrugschool. Van september 1939 tot mei 1940 werd in de school huisvesting verleend aan de bij de grenswacht betrokken militairen. Later werd de school gevorderd door de Duitse weermacht. In 1950 zijn de leerlingen van de Glanerbrugschool van de Rijksweg 91 overgegaan naar de nieuwe Finse school aan de Schipholstraat 48a, bij raadsbesluit van 4 december 1950 de Jan Ligthartschool genoemd. 

*De zogenaamde Finse school was een volledig uit hout opgetrokken lagere school van één bouwlaag met een flauw hellend dak en een vrijstaande gymnastiekzaal. De voorbewerkte houten onderdelen werden uit Finland geïmporteerd en ter plaatse in elkaar gezet. Finse scholen dienden als noodvoorziening.

Het oude gebouw is tijdelijk gebruikt door leerlingen van de Schipholschool. Na het aanbrengen van voorzieningen in de Schipholtschool verlieten de leerlingen het oude gebouw weer. Eén lokaal werd in 1954 verbouwd tot Gymnastieklokaal en in juli 1958 werd het voormalige schoolgebouw afgebroken.

Schoolhoofden waren:

A. Niterink  van 1884 - 1894  *H. Boeve  van 1894 - 1922 
*G. ter Heegde  van 1923 - 1932  H. Frost van 1932 - 1938
J.T.F. Kalkman  van 1938 - 1945  M.J.L. van der Vlucht van 1949 - 1968
A. Spoelstra  van 1969 - 1973  G.D. Robers van 1973 - 1979
B. Weijschede  van 1979 - 1985    

 

Schoolgebouwen en schoolnamen:

School G -Rijksweg 91   1884 - 1904 
School G -Rijksweg 91 en Schoolstraat 1 1904 - 1910
School G1-Schoolstraat 1  1910 - 1929
School G1 -Rijksweg 91  1929 - 1940
Glanerbrugschool -Rijksweg 91 1940 - 1950
Jan Ligthartschool -Schipholtstraat 48a  1950 - 1985

 

Midden in het dorp, op de plek waar het wijkcentrum heeft gestaan en waar later Jaap van der Vegt en Alexander Pieters hun Hobbyzaak hadden is nu een AH winkel gevestigd. Op deze plek stond vroeger (1884) een 12-klassige school met een huis voor de bovenmeester.

Het schoolgebouw bestond uit twee delen. Het grote gebouw voor de klassen 5 t/m 12 met 8 lokalen, stond aan de Rijksweg 91 en een kleiner gebouw aan de Schoolstraat 1 (nu apotheek De Eekmaat ) bestaande uit vier lokalen voor de klassen 1 t/m 4. *

Men had namelijk gekozen voor halfjaarklassensysteem. Je kon elk half jaar bevorderd worden naar een hoger leerjaar, zodat je na zes jaar lagere school twaalf klassen had doorlopen. 

De openbare school is voor Glanerbrug in opbouw van grote betekenis geweest. De leerkrachten hebben zich onder leiding van hoofdmeester Boeve enorm ingezet voor de jeugd van Glanerbrug en voor het sociaal-maatschappelijk leven. Naast het dagelijks lesgeven op school hebben enkelen zich bezig gehouden met kerkenwerk en verenigingsleven.

Zelfs nu nog worden de namen Boeve, Kist, ter Heegde, Moerman en Schierbeek door de oudere inwoners van Glanerbrug met respect en waardering uitgesproken. 

 

De Zonnebloem

De Vereniging Volksonderwijs, afdeling Glanerbrug, opende op 1 maart 1934 de eerste kleuterschool in Glanerbrug. De school werd eerst ondergebracht in de Glanerbrugschool aan de Rijksweg 91. De behoefte aan neutraal kleuteronderwijs was zo groot, dan na de bevrijding in november 1948 een tweede klas werd gevestigd in de Dolphiaschool aan de Rijksweg 418. Op 1 januari 1951 werden de kleuterklassen door de gemeente overgenomen. De leidsters van de kleuterschool kwamen in gemeentedienst.

Het schoolgebouw Rijksweg 91 verkeerde in een slechte staat. De kleuterklas werd al spoedig over gebracht naar de Pestalozzischool aan de Bultsweg 170. In verband met de renovatie van de Dolphiaschool maakte de kleuterklas uit die school van maart tot november 1955 tijdelijk gebruik van een speeltuingebouwtje in de wijk Dolphia. Intussen waren de plannen voor een kleuterschool al voorbereid. De raad besloot op 8 juni 1954 een drieklassige school met speellokaal. De aanbesteding vond plaats op 30 december 1954. De bouw werd gegund aan de fa. A. v.d. Velde en Zn te Enschede. Op 12 november 1955 kon de nieuwe school aan de Jacob Roggeveenstraat 45 feestelijk worden geopend. Op 19 december 1955 gaf de raad de kleuterschool de naam van “Kleuterschool De Zonnebloem’’.

De kleuterklassen in de Pestalozzischool en Dolphiaschool werden in 1956 dependances van de Zonnebloem. Op 1 augustus 1974 werd de kleuterklas, die gevestigd was in de Dolphiaschool een dependance van de kleuterschool Bruintje Beer. De Zonnebloem kreeg in 1974 tijdelijk dependance in een lokaal van een clubgebouw aan de Schoolstraat 13 en vervolgens een dependance in de Jan Ligthartschool. Op 1 augustus werd kleuterschool De Zonnebloem opgenomen in de Openbare Basisschool ‘De Eekmaat. De dependance van de school aan de Bultsweg170 werd op die datum opgenomen in de Openbare Basisschool “Het Glanerveld”.

Hoofdleidsters

Mevr. J.H. Bolderink  1955-1958 
Mevr. D. Zendman 1958-1959
Mevr. H.A. Reckers- Varvik 1960-1964
Mevr. J. Peters 1965-1982
Mevr. J.F.G. Schurink 1982-1985

 

Bronvermelding. Openbare Lagere scholen in Enschede & Lonneker 1645-1985 T. Wiegman / SV Sportlust 75 jaar / 100 jaar Muziekvereniging Wilhelmina/Glanerbrug info/HKG Glanerbrug.

Er was eens……..een postkantoor

Een tijdperk is voorbij: in oktober 2011 werd het laatste monumentale pand van de PTT aan de Neude in Utrecht gesloten. U kunt nu terecht bij Bruna, Primera, C1000 of Albert Heijn waar in een hoek nog een balie te vinden is. En toch is het nog maar dertig jaar geleden dat er in het hart van Glanerbrug een fraai nieuw postkantoor geopend werd: “Een aanwinst voor de bevolking van Glanerbrug en een belangrijke voorziening in de samenleving”, aldus de woorden van toenmalig directeur Dekens van het hoofdpostkantoor te Enschede.

Lees meer: Postkantoor